واقع شده و ديگر خشت كه شرحش گذشت و ديگر نفطه كه در حوالى دربند نفط واقع شده و اين مطلب به كلى اشتباه است كه مشهور شده آب كلات نفط دارد و مبنى اين اشتباه همين است كه اين آبادى را نفط ميگويند و به همين مناسبت آن دربند را هم نفطه خوانده‌اند . يك جائى ديگر هست كه آنجا را چرك‌خانه ميخوانند و آن محلى است كه نان اردوى ساخلو در آنجا پخته ميشده است . توضيحات ديگر در باب كلات در شرح مطلب دوم و سوم خواهد بود مطلب دوم در شرح‌حال و اصل و نسب سكنه كلات . تحقيق در اين مطلب بسيار كار سختى است و كمتر كسى از مورخين بحل اين معما موفق شده و من در اين مرحله خيلى زحمت كشيده‌ام و خيلى از تحقيقات از معمرين كلات نموده و بسيارى از تواريخ قديمه و جديده خوانده و ديده‌ام و حالا عازمم كه معلومات و نتيجه زحمات خودم را در اين اوراق ثبت كنم تا يادگار بزرگى از من باقى بماند و نه تنها اين معلومات به كار هموطنان عظام ميايد بلكه دانشمندان اروپا را هم مستلزم بصيرت كامله خواهد نمود و مختصرا يك مبحث علمى تاريخى بسيار عمده با اهميتى را براى خوانندگان كشف مينمايم و تاكنون در هيچ كتابى به اين شرح و توضيحات در اين مبحث بحث نشده و بنده از كتب متعدده با شواهد تاريخى و قراين داخلى معلوماتى تحصيل كرده‌ام كه اينك مينگارم : بايد دانست سكنه كلات از تمام حيثيات شباهت تامه بتركمانان دارند ، هم از حيث تكلم ، هم عادات و هم سيما و قد و قامت و هم طرز لباس پوشيدن بلكه ابدا ما به الامتيازى ميان آنها پيدا نميشود مگر در مذهب آن هم اسما و تقليدا نه رسما و حقيقتا بنابراين اغلب مورخين اصل و نژاد آنها را يكى دانسته‌اند و حال آنكه اينطور نيست و براى توضيح ناچارم كه مختصرى هم از نژاد تراكمه جهت اين مبحث بحث كنيم